حسین چالایان بار دیگر به مرجع مد تبدیل شده است

حسین چالایان، طراح بریتانیاییِ زاده قبرس که در شکل‌دادن به چهره مد دهه نود سهم داشت، دوباره به کانون بحث دنیای مد برگشته است. چند هفته پیش اولیویا رودریگو یکی از تجربی‌ترین لباس‌های کت‌واک او از بهار ۲۰۱۶ را در تور آنراولد پوشید؛ لباسی از ماده‌ای حساس به آب که با شروع باران ساختگی، جلوی چشم جمعیت حل شد. هفته گذشته هم او با آکنه استودیوز مجموعه کپسولی‌ای عرضه کرد که چند نمایش به‌یادماندنی‌اش را از نو می‌خواند و نگاه به‌شدت مفهومی‌اش به مد را بازتفسیر می‌کند.

جانی یوهانسون، مدیر خلاق آکنه استودیوز، برای ادای احترام به سه مجموعه چالایان راه مشخصی پیشنهاد کرد: ونتریلوکوی (۲۰۰۱)، مدئا (۲۰۰۲) و مانیفست دستینی (۲۰۰۳). این مجموعه دوازده‌تکه بر ایده‌های دگرگونی، باززایی و ساخت تجربی چالایان بنا شده، اما با مواد کاربردی محبوب آکنه مثل جین، جرزی و چرم. از قطعه‌های شاخص می‌توان به پیراهن، تاپ و شلوار جین ساختارشکن و تکه‌دوزی با نوار سفید و شلوار جین طرح پایتونِ تاب‌خورده اشاره کرد.

یوهانسون می‌گوید: «کار حسین همیشه برایم باورنکردنی بوده؛ او اثر عظیمی بر مد گذاشته و می‌خواستم آن را برگردانم. کار با کسی که تحسینش می‌کنی حس خاصی است؛ تنها کار ممکن این است که بگذاری آزادانه کار خودش را بکند. آنچه ما را به هم وصل می‌کند این است که طراحی و خلاقیت همیشه باید اولویت باشند.»

بهار ۲۰۰۲

بهار ۲۰۰۳

چالایان اولین بار با مجموعه فارغ‌التحصیلی سنترال سنت مارتینز در ۱۹۹۳ توجه صنعت مد را گرفت. مجموعه‌های تعیین‌کننده او از اواخر دهه نود تا اوایل دهه ۲۰۰۰، جسارت تجربی را با نگاهی زمینی به آنچه زنان واقعاً می‌خواهند بپوشند جمع می‌کرد. (نسل دهه نود او را با کت پست هوایی بیورک روی جلد آلبوم پست به یاد دارد؛ کتی از تایوک واقعی، همان جنس پاکت‌های معروف.)

چالایان پس از سال‌ها گنجاندن ارجاع‌های خاص و اغلب کم‌مخاطب در کارش، حالا خودش مرجع شده و می‌بیند نسل تازه‌ای خلاقیتش را کشف می‌کند. در ادامه، او با بازار درباره همکاری با آکنه استودیوز، نگاهش به وابستگی مد به ارجاع، و ادامه کار میان نسل‌ها حرف می‌زند.

میان طراحی‌های خودتان و آکنه استودیوز هم‌پوشانی یا تضاد فوری دیدید؟

در مجموع، وجه مشترک ما رویکرد میان‌رشته‌ای به طراحی و علاقه به جنبه‌های مختلف زندگی است. مد را بخشی از فرهنگ سافت پی سی می‌بینیم، نه چیزی جدا. دقت فنی هم هست. و هر دو زیاد با جین کار کرده‌ایم.

جین برای شما چه جذابیتی دارد؟

ماده آشنایی را دوست دارم که بشود درباره‌اش نظر داد و از آن ایده تازه ساخت تا دیگر آشنا نباشد. چطور می‌شود این آشنایی را پیچاند؟

بازگرداندن برخی از این قطعه‌ها به امروز چه روندی داشت؟

دیدن اینکه تیمی جوان‌تر به کار من از سال‌ها پیش نگاه می‌کند واقعاً جالب بود. طرح‌هایی پیشنهاد کردند و من با آن‌ها همراه شدم، اما البته همه ارجاع‌ها را می‌بینم. فکر می‌کنم اصل ماجرا همین بود: باید اول از خودشان می‌آمد، چون دست‌کم برای من همین جذاب بود. بعد می‌توانم ببینم نسل‌هایی خیلی متفاوت چطور به کار گذشته‌ام نگاه می‌کنند.

در خوانش آن‌ها از کارتان چیزی غافلگیرتان کرد؟

آنچه آوردند تازه بود و همان ابتدا پسندیدم. کل همکاری خیلی قوی‌تر از تصورم شد. شاید نمی‌دانستم چه انتظاری داشته باشم، چون تا حالا پیش نیامده بود شرکتی به کارم ادای احترام کند.

در دنیایی که ارجاع مد همه‌جا هست و اغلب خیلی تحت‌اللفظی است، شرکت در کاری که به کار خودتان ارجاع می‌دهد چه حسی داشت؟

ارجاع همه‌جا و پیش همه اتفاق می‌افتد، اما کسی چیزی نمی‌گوید. هیچ‌کس نمی‌گوید این در واقع از این طراح یا آن طراح گرفته شده، چون همه می‌ترسند طراحِ مورد اشاره، به‌خصوص اگر از شرکت قدرتمندی باشد، برنجد. قبلاً این را تعارف می‌دانستم. حالا فکر می‌کنم اگر تا این اندازه ارجاع می‌دهید، باید از طراحانی که بزرگ می‌دارید نام ببرید. یا کار خودتان را از نو بسازید. آکنه جلوتر رفت و واقعاً ادای احترام کرد؛ یعنی گفت چون کارتان را دوست داریم با شما همکاری می‌کنیم و در همین چارچوب درباره‌اش حرف می‌زنیم. برای همین پذیرفتم.

این کار باعث شد دوباره به اهمیت مجموعه‌های اوایل دهه ۲۰۰۰ فکر کنید؟

بله. فهمیدم که راستش کارهایی نسبتاً بی‌زمان می‌کردیم. زیاد کار می‌کنم و همیشه موضوع، مجموعه بعدی بوده. برای همین نمی‌شد از مجموعه‌ای که تازه تمام شده لذت برد. وقتی نمایش موزه‌ای یا چیزی شبیه آن پیش می‌آید و باید آرشیو را بیرون بیاورم، می‌بینم کار چقدر بی‌زمان به نظر می‌رسد. حس خوشایندی است.

با همکاری آکنه و کار با اولیویا رودریگو، اسمتان زیاد شنیده می‌شود. کشف کارتان توسط نسل جدید چه حسی داشته؟

من در برلین و در دانشگاهی به نام اچ‌دی‌دبلیو استاد هستم و همیشه با جوان‌ها کار می‌کنم. همکاری‌های دیگری هم دارم. برای من رسیدن به جوان‌ترها هیجان‌انگیز است، چون آینده از آن آن‌هاست و ما اینجاییم که کمکشان کنیم. اگر نسل‌های جوان‌تر الهام بگیرند عالی است و اگر چیزی هم از آن به دست بیاورند، بهتر.

درباره پروژه اولیویا رودریگو، همان‌طور که شاید خوانده باشید، آن لباس را ده سال پیش در پاریس ساختیم.